Totstandkoming overeenkomst

Aanbod en aanvaarding

Een overeenkomst komt tot stand doordat de ene partij een aanbod heeft gedaan dat door de andere partij is aanvaard. Een overeenkomst is vormvrij en kan dus schriftelijk of mondeling zijn overeengekomen. Een ander woord voor overeenkomst is contract.

Wanneer is er sprake van een overeenkomst?

Ervaringen uit de praktijk

Bij Absolute Advocaten zien we regelmatig discussies tussen partijen over de vraag of zij wel of niet een overeenkomst hebben gesloten.

Onze gespecialiseerde advocaten kunnen u adviseren over deze discussies en u bijstaan in het geschil.Neem vrijblijvend contact op 026-329023.

Zet uw afspraken altijd op papier

Zet uw afspraken altijd op papier. Als de wederpartij dit niet wil, bevestig dan in ieder geval per e-mail of brief de afspraken die volgens u zijn gemaakt. Zo voorkomt u dat u later een bewijsprobleem krijgt.

LET OP: zowel aanbod als aanvaarding zijn zo gedaan. Wanneer een overeenkomst tot stand komt, brengt dit diverse verplichtingen met zich mee. Wees u hiervan bewust!

 

Voorbeeld 1

U overweegt om franchisenemer van een concept te worden waarbij u gaat bemiddelen bij een echtscheiding. U onderhandelt met de franchisegever en u komt tot overeenstemming. Op het laatste moment besluit u om de franchiseovereenkomst niet te tekenen. Dit is te laat: Er is namelijk al overeenstemming bereikt. U moet dus uw handtekening zetten.

Voorbeeld 2

U heeft een conflict met uw werkgever. Het is voor iedereen duidelijk dat de arbeidsovereenkomst beter kan eindigen. De werkgever geeft u een concept vaststellingsovereenkomst. Door deze te ondertekenen aanvaardt u het aanbod van de werkgever om uit dienst te treden.

Voorbeeld 3

U bent in de supermarkt om een pak melk te kopen. Op het moment dat u bij de kassa wil afrekenen, aanvaardt u het aanbod van de supermarkt om het bewuste pak melk te kopen.

Voorbeeld 4

Zelfde als bij voorbeeld 1. In dit geval tekent u niet omdat in het contract onderwerpen staan waar u geen overeenstemming over bereikt heeft. Er is dan geen overeenkomst tot stand gekomen! Let op: mogelijk bent u wel schadevergoeding verschuldigd.

Voorbeeld 5

U ontvangt per e-mail een aanbod om iets te kopen. U bent geïnteresseerd, maar voordat u dit de aanbieder heeft bericht, ontvangt u een e-mail dat het aanbod wordt herroepen. Er is dan géén overeenkomst gesloten.

Voorbeeld 6

Uw wederpartij doet u een aanbod en u aanvaardt deze. Echter, de wederpartij houdt zich niet aan de afspraken. Als u hem daarop aanspreekt, zegt hij dat hij de overeenkomst heeft gesloten namens zijn failliete BV. Het is dan de vraag of er een overeenkomst tot stand gekomen is en zo ja, met wie? Van de failliete BV kunt u niets meer afdwingen. U zult moeten aantonen dat u een overeenkomst heeft met de wederpartij.

Aanbod en aanvaarding

De totstandkoming van een overeenkomst is lang niet altijd zo eenvoudig als het lijkt. Een aanbod kan komen te vervallen, worden herroepen, niet in overeenstemming zijn met de wil van de aanbieder, etc. Ook aan een aanvaarding kunnen problemen kleven. De aanvaarding kan te laat zijn, de aanbieder niet hebben bereikt of (nieuwe) voorwaarden bevatten die voor de aanbieder onacceptabel zijn. In al deze gevallen is er geen overeenstemming bereikt en dus geen overeenkomst tot stand gekomen.

Schriftelijkheidsvereiste

In beginsel is een mondelinge overeenkomst bindend. Echter, in sommige gevallen schrijft de wet voor dat de overeenkomst schriftelijk moet zijn. Voorbeelden hiervan zijn de vaststellingsovereenkomst of de koop van een woning door een particulier. Als er een mondelinge overeenstemming is, kunt u afdwingen dat de wederpartij ook de schriftelijke overeenkomst ondertekent. In een enkel geval kan dit anders zijn. Bijvoorbeeld bij de koop van een woning door een particulier. Hier is pas overeenstemming als beide partijen de schriftelijke overeenkomst hebben ondertekend. Ondertekening valt echter niet of nauwelijks af te dwingen.

Wat is een aanbod

Onder een aanbod wordt verstaan: een voorstel tot het sluiten van een overeenkomst gericht tot een of meer bepaalde personen, welk voorstel zodanig is bepaald dat door de aanvaarding daarvan onmiddelijk een overeenkomst ontstaat.

Hoe vervalt een aanbod

Een aanbod kan op drie manieren vervallen:

  1. Door tijdsverloop
  2. Door verwerping
  3. Door herroeping

Aanvaarding

Een aanvaarding kan in beginsel in elke vorm geschieden. Van belang is slechts dat de aanvaarding overeenstemt met het aanbod. 

Uitzonderingen

Er zijn uitzonderingen denkbaar waardoor er geen overeenkomst tot stand komt, zoals wanneer de verklaring van een partij niet oveeenstemt met zijn wil, wanneer sprake is van een wilsgebrek, wanneer een van de partijen handelingsonbekwaam is, etc. Omdat dit specialistisch en nauwgezet werk betreft, gaat het te ver om hierover in dit artikel uit te wijden.

Precontractuele fase

De precontractuele fase is de fase die voorafgaat aan het tot stand komen van een overeenkomst. Het is de fase waarin partijen (nog) in onderhandeling zijn.

Door in onderhandeling te treden komen partijen tot elkaar te staan in een bijzondere, door de redelijkheid en billijkheid beheerste rechtsverhouding. Dit betekent dat partijen al in de precontractuele fase niet helemaal vrij meer zijn om bijvoorbeeld de onderhandelingen zomaar te staken. Zij dienen hun gedrag mede laten bepalen door de gerechtvaardigde belangen van de wederpartij.

Onderhandelingen over een overeenkomst kunnen in een zodanig stadium zijn gekomen dat het afbreken van de onderhandelingen in strijd met de redelijkheid en billijkheid moet worden geacht, omdat partijen over en weer mochten vertrouwen dat er een overeenkomst tot stand zou komen. In zo’n situatie kan het zo zijn dat de partij die de onderhandelingen afbreekt een vergoeding dient te betalen aan zijn wederpartij. Het kan dan gaan om vergoeding van de kosten die de wederpartij heeft gemaakt en in het uiterste geval zelfs om een vergoeding van de gederfde winst.

Een afspraak maken