Vereniging

De vereniging

De rechtsvorm Vereniging komen we in de dagelijkse gang van zaken vaak tegen. Het meest bekende voorbeeld is de sportverenging, de voetbalclub, tennisclub etc., maar ook de carnavalsvereniging, netwerkclubs en Vereniging Eigen Huis. Een verenging ontstaat vaak vanuit één te bereiken doel of om een samenwerking op gang te brengen. De kern van de vereniging zijn de leden.

Wat is een vereniging?

Volledige of beperkte rechtsbevoegdheid

Het oprichten van een vereniging kan met volledige rechtsbevoegdheid (via de notaris) of met beperkte rechtsbevoegdheid (niet via de notaris). Het grote verschil tussen beide vormen is de aansprakelijkheid van de bestuurders. Als de vereniging beperkte rechtsbevoegdheid heeft, dan bent u als bestuurder met uw privévermogen aansprakelijk voor de verplichtingen van de vereniging. Dit kan grote gevolgen hebben op het moment dat het ledenaantal terugloopt en de vereniging niet meer aan de betalingsverplichtingen kan voldoen.

Advies

Wilt u een vereniging opzetten en advies over hoe u dit moet doen? Of bent u bestuurder bij een vereniging en wilt u advies over de statuten, het huishoudelijk reglement en/of rechten en verplichtingen? Of wilt u als (toekomstig) bestuurder misschien worden geïnformeerd over uw aansprakelijkheidsrisico’s? De specialisten van Absolute Advocaten kunnen u hierbij helpen. Zij kunnen met u meedenken, u adviseren en helpen met het nemen van de juiste stappen.

Neemt u gerust eens vrijblijvend contact op met één van onze specialisten (026 32 59 023).

Oprichten van een vereniging

De vereniging is een rechtspersoon met leden, die gericht is op een bepaald doel. Een vereniging mag geen winst onder haar leden verdelen. De wet maakt onderscheid tussen twee soorten verenigingen:

  1. Verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid; en
  2. Verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid
  1. Volledige rechtsbevoegdheid

Een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid wordt opgericht via de notaris en moet worden ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.

De notaris met een akte op, waarin onder meer de statuten van de vereniging zijn opgenomen. Op grond van de wet moeten de statuten het volgende inhouden:

  • de naam van de vereniging en de gemeente waarin zij haar zetel heeft;
  • het doel van de vereniging;
  • de verplichtingen die de leden tegenover de vereniging hebben of de wijze waarop verplichtingen kunnen worden opgelegd;
  • de wijze van bijeenroeping van de algemene ledenvergadering;
  • de wijze van benoeming en ontslag van bestuurders;
  • de bestemming van het overschot in geval van ontbinding van de vereniging.

Naast de statuten hebben veel verenigingen een huishoudelijk reglement. Ook voor wat betreft het opstellen van een huishoudelijk reglement is het aan te raden u hierin door een specialist te laten bijstaan.

Het voordeel van een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid is dat de bestuurder in beginsel niet met zijn privévermogen aansprakelijk is voor verplichtingen van de vereniging. Eem tweede voordeel is dat deze vereniging registergoederen, zoals een pand, een stuk grond (met het sportpark), in eigendom kan verkrijgen. Ook vereisen instanties vaak dat voor het verlenen van een subsidie sprake moet zijn van volledige rechtsbevoegdheid.

  1. Beperkte rechtsbevoegdheid

De verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid zijn kort gezegd alle verenigingen die niet volledig rechtsbevoegd zijn. De verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid is niet opgericht via de notaris. De beperkte rechtsbevoegdheid houdt met name in dat deze verenigingen onder meer geen registergoederen kunnen verwerven en geen erfgenaam kunnen zijn.

Ook voor bestuurders is het van belang om te weten van wat voor een soort verenging zij bestuurder zijn. Bij een vereniging met beperkte rechtsbevoegdheid geldt namelijk dat de bestuurder, naast de vereniging, met zijn/haar privévermogen (dus persoonlijk) aansprakelijk is voor verplichtingen en schulden van de vereniging.

Als de vereniging niet via de notaris (bij notariële akte is opgericht) kan de algemene ledenvergadering besluiten de statuten te doen opnemen in een notariële akte. In dat geval wordt de vereniging als het ware omgezet in een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid.

Leden van de vereniging

Een vereniging heeft ten minste twee leden. Het lidmaatschap van een vereniging is persoonlijk. Dit betekent dat als A lid is van een tennisvereniging, B niet zomaar op basis van het lidmaatschap van A bij die tennisvereniging mag tennissen. In eerste instantie beslist het bestuur over de toelating van een lid. Als het bestuur tot niet-toelating beslist, kan de algemene ledenvergadering alsnog een ander besluit nemen. De statuten kunnen voorwaarden verbinden aan een lidmaatschap en/of verplichtingen opleggen aan leden.

Uit het voorgaande volgt het eigenlijk al, maar de leden (oftewel algemene ledenvergadering) hebben de hoogste macht, het laatste woord binnen de vereniging. De leden hebben in principe allemaal één stem in de besluitvorming.

Het lidmaatschap eindigt door:

  • de dood van het lid;
  • opzegging door het lid of de vereniging (tenzij statuten anders bepalen, tegen het einde van het boekjaar met inachtneming van een opzegtermijn van vier weken);
  • ontzetting van het lid.

Bestuur

Vaak is de ledenvergadering ook bevoegd om het bestuur/de bestuurders te benoemen. Het bestuur zelf bestaat meestal uit leden. Het bestuur bestaat vaak uit een voorzitter, penningmeester en secretaris.

Als de algemene ledenvergadering bevoegd is tot benoeming van bestuurders, is zij ook bevoegd tot ontslag van bestuurders. Op het moment dat de bestuurder wordt ontslagen door de algemene ledenvergadering, is het niet mogelijk om herstel van een eventuele arbeidsovereenkomst te vorderen. Wel kan de bestuurder onder omstandigheden een billijke vergoeding vorderen, zodat het raadzaam is een ontslag zorgvuldig voor te bereiden.

Interne aansprakelijkheid bestuurder

Iedere bestuurder is verplicht zijn taak behoorlijk te vervullen. De vereniging heeft de mogelijkheid om een bestuurder ter verantwoording te roepen voor zijn daden als hij zijn taak niet naar behoren verricht. Als een bestuurder (ernstig) tekort schiet in de vervulling van zijn taak, kan hij daarvoor aansprakelijk worden gesteld.

Overigens zullen deze omstandigheden ook vaak leiden tot het ontslag van de tekortschietende bestuurder.

Externe bestuurdersaansprakelijkheid

De aansprakelijkheid van bestuurders kan tegenover derden in de eerste plaats ontstaan als de vereniging niet is ingeschreven in het register van de Kamer van Koophandel. Ten tweede kan een bestuurder van een vereniging aansprakelijk zijn als hij (uit hoofde van zijn functie) een onrechtmatige daad of wanprestatie pleegt jegens een derde of die derde misleidt. Derden kunnen zijn subsidieverstrekkers, werknemers, contractpartners etc. Deze derde kan dan de bestuurder aansprakelijk stellen.

Beperking bestuurdersaansprakelijkheid

Bij een vereniging met beperkte aansprakelijkheid, is de bestuurder met zijn/haar privévermogen aansprakelijk voor de verplichtingen van de vereniging. Deze aansprakelijkheid kan worden ingeperkt door de verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid in het handelsregister in te schrijven. De bestuurder is dan namelijk slechts persoonlijk aansprakelijk voor zover de wederpartij aannemelijk maakt dat de vereniging niet aan haar verplichtingen zal voldoen.

Ontbinding van de vereniging

Een vereniging kan worden ontbonden als onder meer

  1. de algemene ledenvergadering de vereniging opheft;
  2. door het ontbreken van leden; of
  3. bij faillissement.

De spelregels voor ontbinding van de vereniging en de afwikkeling daarvan staan in de statuten vermeld.

Een afspraak maken