Bonusregeling

Bovenop salaris

Een bonus kan ontvangen worden bovenop het inkomen van een werknemer.

Regeling vormgeven

Als een werkgever structureel een bonus uitkeert, kunnen de werknemers naar verloop van tijd recht hebben op deze bonus. Dit geldt ook als er géén afspraken zijn gemaakt over een bonusuitkering of geen bonusregeling van toepassing is. De bonusuitkering geldt dan als verworven recht. Om dit te voorkomen, is het van belang om een goede bonusregeling op te (laten) stellen.

Hoe de bonusregeling wordt vormgegeven, is afhankelijk van de afspraken die daarover binnen het bedrijf zijn gemaakt. Staat een bonusregeling in de arbeidsovereenkomst of cao, dan heeft een werknemer vaak een sterkere positie wat betreft de afdwingbaarheid van de betaling van de bonus.

Bonus voor behalen doelstellingen

Maak heldere afspraken

Bij het opstellen van een bonusregeling is het van belang om vage, open normen te voorkomen. Die normen zijn namelijk voer voor discussies met werknemers. Het is dan ook aan te raden de bonusregeling zo concreet en duidelijk mogelijk te omschrijven.

Waarom een bonus

Werkgevers doen dit vaak om de inzet van werknemers te stimuleren, verkoopcijfers te laten stijgen of simpelweg om hun werknemers te belonen voor hun goede bijdrage. Een bonus kan op verschillende momenten worden uitbetaald (elke maand, ieder kwartaal of jaar) en op verschillende gronden worden toegekend (bijvoorbeeld resultaat van het bedrijf, individuele prestaties, groepsprestaties of een combinatie hiervan).

Bij winstdeling of een dertiende maand krijgen alle werknemers van een bedrijf een extraatje als beloning voor hun (gezamenlijke) inzet. Van individuele beoordeling is echter geen sprake maar er wordt gekeken naar het totale bedrijfsresultaat.

Juridisch advies nodig?

Heeft u geen bonusregeling, maar keert u wel structureel bonussen uit? Of heeft u een bonusregeling, waarover regelmatig discussie is? Of wilt u uw bonusregeling een keer laten controleren? Neemt u dan eens contact op met de arbeidsrechtspecialisten van Absolute Advocaten.

Onze advocaten kunnen u onder andere adviseren over:

  • het invoeren, opstellen of controleren van een bonusregeling voor het gehele bedrijf of voor specifieke functies;
  • het risico dat een bonus een verworven recht is geworden;
  • uw mogelijkheden om de bonusregeling eenzijdig te wijzigen.

Kwalitatieve en kwantitatieve criteria

Wanneer een bonus afhankelijk is van het presteren van de werknemer zal vaak door de werkgever een aantal beoordelingscriteria worden geformuleerd. Wanneer een werknemer aan deze criteria voldoet dan ontstaat er recht op een bonus. De voorwaarden kunnen kwalitatief (bijv. 'uitstekend functioneren') of kwantitatief (bijv. het halen van verkooptargets of een bepaalde omzet) zijn.

Leg de afspraken goed vast

De werkgever dient, wanneer hij een prestatieafhankelijke bonusregeling opstelt, met de volgende aspecten rekening te houden:

  • de regeling zet de beoordelingscriteria helder uiteen;
  • voor alle werknemers met een bepaalde functie gelden dezelfde beoordelingscriteria;
  • een eerlijk beoordelingssysteem (met eventueel een tussentijdse, niet-definitieve beoordeling);
  • er moet een procedure zijn voor werknemers die het niet eens zijn met hun beoordeling;
  • een voorbehoud maken om de bonusregeling te wijzigen, bijvoorbeeld indien sprake is van zwaarwegende bedrijfsbelangen.

Recht op een bonus?

Wanneer een werknemer regelmatig een bonus ontvangt van zijn werkgever (bijvoorbeeld een jaarlijkse dertiende maand) kan er, onder omstandigheden, sprake zijn van een verworven recht. Zo'n verworven recht houdt in dat de werknemer aanspraak kan maken op die bonus, zonder dat expliciet afgesproken hoeft te zijn dat hij deze bonus met regelmaat ontvangt.

Stel voorwaarden aan de uitkering

Een werkgever doet er verstandig aan om een bonus afhankelijk te maken van voorwaarden. Een voorbeeld is de prestatieafhankelijke bonus. Hierbij ontstaat alleen het 'recht' op een bonus als bepaalde criteria is voldaan. Maar ook bij een prestatieonafhankelijke bonus kan de werkgever voorwaarden stellen. Zo kan hij opnemen in de regeling dat de bonus 'ter beoordeling van de werkgever staat' of alleen wordt uitgekeerd als 'de bedrijfsresultaten dat toelaten'. Op deze manier zal er minder snel sprake zijn van een verworven bonusrecht van een werknemer.

Wijzigen/intrekken van een bonusregeling

In een de arbeidsovereenkomst opgenomen bonusregeling heeft te gelden als een arbeidsvoorwaarde. Deze kan door de werkgever worden gewijzigd wanneer er in het contract een eenzijdig wijzigingsbeding is opgenomen en er zwaarwichtige redenen spelen.

Ook wanneer er geen eenzijdig wijzigingsbeding is opgenomen kan een werkgever, onder bijzondere omstandigheden, een arbeidsvoorwaarde wijzigen. De werkgever dient hiervoor aan te tonen dat instandhouding van de arbeidsovereenkomst met die arbeidsvoorwaarde onaanvaardbaar is. Een verzoek tot wijziging van de bonusregeling kan tevens worden ingekleed als een noodzakelijk en redelijk voorstel van de werkgever, dat in beginsel door de werknemer niet kan worden geweigerd. Hierbij wordt rekening gehouden met:

  • de aard van de gewijzigde omstandigheden die aanleiding hebben gegeven tot het voorstel;
  • de aard en ingrijpendheid van het voorstel;
  • het belang van de werkgever en de onderneming;
  • de positie van de werknemer;
  • het belang van de werknemer bij het ongewijzigd blijven van de bonusregeling.

Wanneer de bonusregeling een verworven recht is kan deze op dezelfde manier worden gewijzigd als een arbeidsvoorwaarde. Werkgever en werknemer kunnen besluiten om hierover samen afspraken te maken. Onder omstandigheden kan de werkgever de bonusregeling eenzijdig wijzigen.

Een afspraak maken