Tegenstrijdig belang bestuurder

Belang van de vennootschap voorop

Een bestuurder dient altijd het belang van de vennootschap waar hij of zij bestuurder van is voorop te stellen. Indien er mogelijk een belang is van de bestuurder dat tegenstrijdig is aan het belang van de vennootschap, dan mag de bestuurder niet deelnemen aan de besluitvorming.

Tegenstrijdig belang bestuurder

Voorbeeld

Een voorbeeld van een overduidelijk tegenstrijdig belang is de volgende situatie. Een bestuurder van een vennootschap sluit een overeenkomst tot koop van een ander bedrijf. Dit bedrijf wordt uitgeoefend in een vennootschap zodat de aandelen worden overgenomen. Het blijkt echter dat de bestuurder aandeelhouder is van het bedrijf dat wordt overgenomen.

Wat kunnen wij voor u betekenen?

De tegenstrijdig belangregeling is een ingewikkelde regeling die voor een bestuurder en voor  de vennootschap grote gevolgen kan hebben. De bestuurder kan persoonlijk aansprakelijk zijn voor eventuele schade. De vennootschap kan grote problemen krijgen omdat deze in beginsel wel is gebonden aan de rechtshandeling.  

Het is dan ook van groot belang altijd advies in te winnen bij het geringste vermoeden van een tegenstrijdig belang. Zowel wanneer dat tegenstrijdig belang bij u zelf als bestuurder is gelegen, bij een bestuurder waarmee u handelt als bij een medebestuurder. De gespecialiseerde advocaten van Absolute Advocaten kunnen u daarbij van dienst zijn. U kunt uiteraard vrijblijvend contact opnemen.

Wanneer is sprake van tegenstrijdig belang?

Volgens de wet gaat het bij een tegenstrijdig belang om een direct of indirect persoonlijk belang van de bestuurder dat strijdig is met het belang van de vennootschap. Dit betekent dat in de volgende situaties een tegenstrijdig belang aanwezig kan zijn:

  • de vennootschap gaat een overeenkomst aan met (een van) haar bestuurder(s);
  • de vennootschap  gaat een overeenkomst met een andere vennootschap aan. Beide vennootschappen hebben dezelfde bestuurder of de bestuurder is in de andere vennootschap commissaris;
  • de vennootschap stelt zich borg voor (een van) haar bestuurder(s), bijvoorbeeld in het kader van een hypotheek;
  • de vennootschap gaat met (een van) haar bestuurder(s), of met de zoon of dochter van de bestuurder, een arbeidsovereenkomst aan, wil de bestuurder schorsen of ontslaan.

Of er daadwerkelijk sprake is van een tegenstrijdig belang dient te worden beantwoord aan de hand van de in de jurisprudentie ontwikkelde normen. Dit betekent dat alle omstandigheden van het geval in acht moeten worden genomen, waarbij leidend is of de bestuurder het belang van de vennootschap en de daarmee verbonden onderneming kan bewaken op een wijze die van een integer en onbevooroordeeld bestuurder mag worden verwacht.

Het is overigens de bestuurder zelf die zal moeten vaststellen of er sprake is van een tegenstrijdig belang. De bestuurder zal de algemene vergadering moeten informeren over het tegenstrijdig belang.

Gevolgen tegenstrijdig belang

Indien een bestuurder een tegenstrijdig belang heeft, dan heeft dit sinds de invoering van de Wet bestuur & toezicht (zie hierna) tot gevolg dat hij niet mag deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming. Wil de vennootschap een bedrijfspand verkopen aan de bestuurder, dan zal er een besluit tot verkoop van het pand moeten worden genomen door het bestuur. De betrokken bestuurder mag dan niet deelnemen aan de beraadslaging en besluitvorming van dit besluit. De overige bestuurders nemen dan het besluit.

Hebben alle bestuurders een tegenstrijdig belang of is er maar een bestuurder, dan wordt het besluit genomen door de raad van commissarissen. Is er geen raad van commissarissen dan wordt het besluit genomen door de algemene vergadering. De statuten kunnen iets anders bepalen. Het besluit wordt ook door de algemene vergadering genomen indien de bestuurder(s) met een tegenstrijdig belang ook de aandeelhouder(s) is (zijn).

Wat gebeurt er wanneer de bestuurder met het tegenstrijdig belang toch deelneemt aan de beraadslaging en besluitvorming? Kort gezegd is het besluit vernietigbaar. Het betreft echter complexe materie. Win dan ook altijd advies in, voordat het te laat is. 

Extern effect

De tegenstrijdig belangregeling is per 1 januari 2013 (invoering van de Wet bestuur & toezicht) ingrijpend gewijzigd. Voorheen was het zo dat een bestuurder met een tegenstrijdig belang de vennootschap niet kon vertegenwoordigen. Indien aan bepaalde  voorwaarden was voldaan, dan kon de vennootschap de onbevoegdheid inroepen tegen de derde waar de overeenkomst mee was gesloten. De overeenkomst kon dan ongedaan worden gemaakt.

Zoals gezegd is de bestuurder thans niet bevoegd om aan de beraadslaging en besluitvorming deel te nemen. Doet de bestuurder dit toch, dan is het besluit vernietigbaar. Het besluit is echter een interne aangelegenheid. Extern (dus ook de vertegenwoordiging) heeft dit in beginsel geen gevolgen. Heeft de bestuurder met een tegenstrijdig belang deelgenomen aan beraadslaging en besluitvorming en heeft hij ten gevolge van dat besluit de vennootschap vertegenwoordigd en een overeenkomst met een derde gesloten, dan blijft die overeenkomst in beginsel in stand wanneer het besluit intern wordt vernietigd.

Het voorgaande is slechts anders indien de derde waarmee de overeenkomst is gesloten wist van het tegenstrijdig belang of dat behoorde te weten. De derde mag immers niet bewust profiteren of misbruik maken van de situatie.

De bestuurder zelf kan echter als bestuurder aansprakelijk zijn tegenover de vennootschap indien de vennootschap schade heeft geleden door het handelen. Wanneer de bestuurder statutaire voorschriften, die de vennootschap beogen te beschermen, niet naleeft, is hij in beginsel aansprakelijk. Het niet naleven van de tegenstrijdig belangregeling of het bestuur en/of de algemene vergadering niet informeren over een tegenstrijdig belang, kan aanleiding zijn voor een enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer.

Een afspraak maken